Hiệp hội quỹ tín dụng nhân dân
Việt Nam

Đó là tâm trạng chung của nhiều Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) khi nghiên cứu Thông tư số 62/2025/TT-NHNN của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ đối với tổ chức tín dụng là hợp tác xã, tổ chức tài chính vi mô.

Thực tế cho thấy, điều khiến các QTDND băn khoăn không chỉ là việc đọc hiểu quy định mà là xác định phải bắt đầu từ đâu: rà soát những quy định nội bộ nào trước, tổ chức mô hình ba tuyến bảo vệ như thế nào, phân định trách nhiệm giữa các bộ phận ra sao và xây dựng lộ trình triển khai phù hợp với quy mô của từng QTDND. Chính vì vậy, Thông tư số 62/2025/TT-NHNN được đánh giá là một trong những văn bản có tác động sâu rộng đến hoạt động quản trị của hệ thống QTDND trong giai đoạn tới, khi thách thức lớn nhất không còn là tiếp cận quy định mà là tổ chức thực hiện hiệu quả tại từng đơn vị.

Có hiệu lực từ ngày 01/01/2027 và thay thế Thông tư số 44/2011/TT-NHNN, Thông tư số 62/2025/TT-NHNN không chỉ quy định lại về hệ thống kiểm soát nội bộ mà còn thay đổi cách tiếp cận trong quản trị QTDND. Khác với quy định trước đây chủ yếu tập trung vào hoạt động kiểm tra, kiểm soát, Thông tư số 62/2025/TT-NHNN đặt trọng tâm vào quản trị rủi ro và hệ thống kiểm soát nội bộ theo mô hình ba tuyến bảo vệ; đồng thời nâng cao trách nhiệm của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban điều hành và kiểm toán nội bộ trong toàn bộ quá trình quản trị. Điều này đòi hỏi mỗi QTDND phải chủ động chuẩn bị về tổ chức, hệ thống quy định nội bộ và lộ trình triển khai trước khi Thông tư chính thức có hiệu lực. 

Xuất phát từ yêu cầu đó, ngày 11 - 12/7/2026, tại Hà Nội, Hiệp hội QTDND Việt Nam (Hiệp hội) đã tổ chức lớp tập huấn chuyên sâu về Thông tư số 62/2025/TT-NHNN với sự tham gia của 118 học viên là thành viên Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban điều hành, kiểm toán nội bộ và cán bộ nghiệp vụ đến từ các QTDND trên cả nước. Đây cũng là lớp tập huấn chuyên sâu đầu tiên của Hiệp hội về Thông tư sau khi văn bản được ban hành.

Chương trình tập huấn được xây dựng theo định hướng “từ quy định đến thực tiễn”, giúp các QTDND không chỉ nắm vững yêu cầu của Thông tư mà còn xác định rõ những công việc cần thực hiện tại đơn vị trước khi Thông tư có hiệu lực. Nội dung khóa học tập trung vào các vấn đề trọng tâm như: những điểm mới của Thông tư số 62/2025/TT-NHNN; mô hình hệ thống kiểm soát nội bộ theo ba tuyến bảo vệ; trách nhiệm của Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban điều hành và kiểm toán nội bộ; các yêu cầu về quản lý rủi ro, tuân thủ và văn hóa kiểm soát; tổ chức, hoạt động kiểm toán nội bộ. Đồng thời, học viên được hướng dẫn rà soát, hoàn thiện hệ thống quy định nội bộ và xây dựng lộ trình triển khai phù hợp với điều kiện của từng QTDND.

Không khí lớp học diễn ra sôi nổi với nhiều nội dung trao đổi xuất phát từ chính thực tiễn hoạt động của các QTDND. Nhiều ý kiến tập trung vào việc bố trí nhân sự để tổ chức mô hình ba tuyến bảo vệ đối với QTDND quy mô trên 300 tỷ đồng và QTDND quy mô nhỏ; xây dựng, hoàn thiện hệ thống quy định nội bộ; thiết lập hệ thống báo cáo và xây dựng lộ trình triển khai phù hợp. Với kinh nghiệm nhiều năm nghiên cứu và giảng dạy về kiểm soát, kiểm toán nội bộ trong lĩnh vực ngân hàng, PGS.TS. Nguyễn Hồng Yến đã trực tiếp phân tích, giải đáp từng nhóm vấn đề trên cơ sở quy định của Thông tư số 62/2025/TT-NHNN, đồng thời gợi mở cách tiếp cận phù hợp với điều kiện thực tế của từng QTDND.

Chia sẻ sau khóa học, ông Nguyễn Gia Quyết - Chủ tịch Hội đồng quản trị QTDND Liên Giang cho biết: "Thông tư 62 được ban hành từ cuối năm 2025, chúng tôi đã đọc nhưng vẫn rất băn khoăn, không biết phải bắt đầu triển khai từ đâu. Sau hai ngày tham gia lớp tập huấn của Hiệp hội, nhiều vấn đề đã được giảng viên giải đáp, đặc biệt là những câu hỏi rất sát với thực tế của các QTDND. Chúng tôi nhận thức rõ đây là lộ trình bắt buộc phải thực hiện và sẽ xây dựng kế hoạch để triển khai tại đơn vị."

Theo ông Nguyễn Gia Quyết, QTDND Liên Giang cử 6 cán bộ tham gia khóa học, gồm đại diện Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban điều hành và kiểm toán nội bộ. Việc nhiều vị trí chủ chốt cùng tham gia giúp QTDND thống nhất nhận thức và thuận lợi trong việc xây dựng kế hoạch thực hiện sau khóa học. 

Thực tế từ lớp tập huấn cũng cho thấy, triển khai Thông tư số 62/2025/TT-NHNN không phải là nhiệm vụ của riêng bộ phận kiểm soát hay kiểm toán nội bộ, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống quản trị và điều hành. Chỉ khi Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban điều hành và các bộ phận chuyên môn cùng có nhận thức thống nhất thì việc xây dựng và vận hành hệ thống kiểm soát nội bộ mới thực sự hiệu quả.

Thông tư số 62/2025/TT-NHNN sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Khoảng thời gian còn lại là giai đoạn quan trọng để các QTDND chủ động kiện toàn tổ chức, hoàn thiện các điều kiện cần thiết, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và chuẩn bị đầy đủ cho việc chuyển đổi.

Nhằm hỗ trợ các QTDND trên cả nước triển khai hiệu quả Thông tư số 62/2025/TT-NHNN, trong thời gian tới Hiệp hội dự kiến tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn tại Hà Nội, Hải Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An và khu vực phía Nam…, Qua các chương trình này, các QTDND sẽ tiếp tục được hướng dẫn xác định những công việc cần thực hiện, trao đổi các tình huống phát sinh trong thực tiễn và xây dựng lộ trình triển khai phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động của từng đơn vị.

Một số hình ảnh tại khóa tập huấn: 

Thùy Phạm.