Theo Tổng Bí thư, những năm gần đây, kinh tế nhà nước cùng với kinh tế tư nhân đã tạo thành hai trụ cột quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Khu vực kinh tế tư nhân ngày càng phát triển năng động, đóng góp lớn vào tăng trưởng, nhiều doanh nghiệp tư nhân đã từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Song song với đó, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm các cân đối lớn, ổn định, điều tiết vĩ mô và thực hiện những nhiệm vụ chiến lược trung và dài hạn liên quan trực tiếp đến an ninh năng lượng, an ninh tài chính, tiền tệ, an ninh viễn thông, hạ tầng thiết yếu và những lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Nói cách khác, kinh tế nhà nước phải chiếm lĩnh được "những cao điểm chiến lược chỉ huy" của nền kinh tế.
Tuy nhiên, để thực sự chiếm lĩnh "những cao điểm chiến lược" của nền kinh tế, khu vực kinh tế nhà nước phải được cơ cấu lại mạnh mẽ, tập trung vào những ngành, lĩnh vực then chốt, địa bàn trọng yếu, có tính chiến lược và sức lan tỏa cao. Vai trò chủ đạo phải được chứng minh bằng năng lực dẫn dắt, bằng hiệu quả, bằng đóng góp thực chất cho ổn định vĩ mô, cho an ninh kinh tế và cho phát triển trung và dài hạn.
Lĩnh vực nào Nhà nước cần nắm giữ để bảo đảm chủ quyền và ổn định thì phải nắm cho chắc, làm cho tinh, cho mạnh. Lĩnh vực nào Nhà nước chỉ nên giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng, mở đường thì phải thiết kế cơ chế để khu vực tư nhân cùng tham gia, cùng cạnh tranh và cùng phát triển. Lĩnh vực nào Nhà nước không cần thiết làm hoặc làm không hiệu quả thì phải kiên quyết sắp xếp lại theo nguyên tắc thị trường, minh bạch, chống "lợi ích nhóm", chống "sân sau", chống "thao túng", chống "trục lợi" chính sách.
Kinh tế nhà nước phải có những đóng góp mang tính đột phá vào năng lực tự chủ quốc gia, bảo đảm duy trì ổn định và can thiệp kịp thời khi xuất hiện rủi ro mang tính hệ thống. Vì vậy, trong giai đoạn mới, kinh tế nhà nước phải thực sự được cụ thể hóa thành 05 "điểm tựa" lớn sau đây: Thứ nhất, điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế; Thứ hai, điểm tựa về điều tiết, ổn định và sức chống chịu; Thứ ba, điểm tựa dẫn dắt cho khu vực tư nhân; Thứ tư, điểm tựa về dẫn dắt đổi mới sáng tạo và công nghệ lõi; Thứ năm, điểm tựa về chuẩn mực quản trị và liêm chính công vụ trong kinh tế.
Theo Tổng Bí thư, năm "điểm tựa" trên phải được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, có mục tiêu, có thước đo, có thời hạn, có cơ chế kiểm tra và có chế tài rõ ràng. Nếu không, vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước sẽ chỉ dừng ở khẩu hiệu, còn đất nước thì phải trả giá bằng lãng phí nguồn lực, bằng suy giảm sức cạnh tranh và bằng sự xói mòn niềm tin xã hội.
"Văn hoá phải soi đường cho quốc dân đi"
Trong lịch sử dân tộc, sức mạnh Việt Nam không chỉ được tạo nên bởi tài nguyên hay quy mô, mà trước hết bởi bản lĩnh, khí phách, ý chí và hệ giá trị được hun đúc qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi". Lời dạy ấy đến hôm nay càng cho thấy văn hóa không chỉ đồng hành với phát triển, mà văn hóa phải đứng ở "vị trí dẫn đường", là nền tảng định hình chất lượng con người và chất lượng quốc gia. Nếu kinh tế quyết định năng lực đi nhanh, thì "văn hóa quyết định khả năng đi xa". Nếu kinh tế tạo ra của cải vật chất, thì văn hóa tạo ra bản lĩnh, kỷ luật, niềm tin và sức mạnh tinh thần để đất nước vượt qua thử thách và vươn lên.
Tổng Bí thư nhận định, thách thức lớn nhất đối với văn hóa hôm nay không chỉ là thiếu nguồn lực, mà là nguy cơ xói mòn hệ giá trị, lệch chuẩn hành vi, thực dụng hóa, bạo lực ngôn từ, tin giả, tin thất thiệt và sự tấn công của những yếu tố độc hại trong không gian mạng. Nếu không kịp thời chấn hưng văn hóa, chúng ta có thể tăng trưởng nhanh trong ngắn hạn nhưng sẽ thiếu điểm tựa dài hạn. Con người có thể giàu lên nhưng nghèo đi về chuẩn mực, về lòng tự trọng, về trách nhiệm công dân và về khát vọng cống hiến.
Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư đề nghị tập trung triển khai đồng bộ 5 nhiệm vụ trọng tâm sau đây: Trước hết, phải xây dựng và lan tỏa hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới; Thứ hai, phải coi xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh là nhiệm vụ mang tính nền tảng; Thứ ba, đặt trọng tâm vào giáo dục và phát triển con người, coi đây là trục xuyên suốt của chấn hưng văn hóa; Thứ tư, phát triển công nghiệp văn hóa để văn hóa vừa là nền tảng tinh thần, vừa là nguồn lực kinh tế, vừa là sức mạnh mềm của quốc gia; Thứ năm, xây dựng văn hóa trong hệ thống chính trị và coi đây là gốc của niềm tin xã hội.
Hai Nghị quyết được quán triệt hôm nay không chỉ là hai nhóm nhiệm vụ song song, mà là một cấu trúc phát triển thống nhất, bổ trợ và nâng đỡ lẫn nhau, trong đó: Nghị quyết 79 tạo dựng nội lực vật chất để đất nước giữ vững ổn định, làm chủ các cân đối lớn và nâng cao năng lực tự chủ quốc gia. Nghị quyết 80 tạo dựng nội lực tinh thần để bồi đắp bản lĩnh, kỷ cương, niềm tin và sức mạnh nội sinh của dân tộc.
Tổng Bí thư nhấn mạnh, quan trọng nhất là tổ chức thực hiện. Quán triệt Nghị quyết là để hành động, hành động là để tạo chuyển biến, chuyển biến là để nhân dân cảm nhận được trong đời sống hằng ngày, trong thực tế. Vì vậy, Tổng Bí thư đề nghị ngay sau Hội nghị này, các cấp ủy, tổ chức đảng, các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng chương trình hành động, kế hoạch triển khai cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu. Kiên quyết chấn chỉnh tình trạng né tránh, đùn đẩy, làm hình thức.
Tổng Bí thư tin tưởng rằng, với quyết tâm chính trị cao, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, với tinh thần đoàn kết, kỷ cương và khát vọng vươn lên, chúng ta sẽ đưa hai Nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến rõ nét, góp phần xây dựng một nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, độc lập, tự chủ và tự cường trong giai đoạn mới.
Theo Thời báo Ngân hàng.
Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79 và 80 - Ảnh VGP/Nhật Bắc
Các đại biểu tham dự Hội nghị
Điểm cầu tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam
