Trong tiến trình cơ cấu lại hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND), sáp nhập không đơn thuần là thay đổi về tổ chức hay giảm số lượng QTDND, mà là cơ hội tập hợp nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị và tạo nền tảng phát triển bền vững, qua đó phục vụ thành viên và cộng đồng tốt hơn.
Hơn 30 năm qua, hệ thống QTDND đã đóng vai trò quan trọng trong cung ứng vốn và dịch vụ tài chính tại khu vực nông thôn, hỗ trợ hàng triệu thành viên và góp phần phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt, quản trị rủi ro, an toàn thông tin và chất lượng dịch vụ, quy mô nhỏ và nguồn lực phân tán đang đặt ra không ít thách thức cho một số QTDND.
Đề án “Cơ cấu lại tổng thể hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045” đã đặt ra định hướng đổi mới, củng cố và nâng cao sức cạnh tranh của hệ thống tài chính hợp tác tại Việt Nam.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, khi thị trường tài chính và công nghệ thay đổi nhanh chóng, hợp nhất và sáp nhập có thể giúp các tổ chức tài chính tương hỗ tận dụng lợi thế quy mô, tập trung nguồn lực đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, phát triển nhân sự và đa dạng hóa sản phẩm.
Câu chuyện tại Australia là một kinh nghiệm có giá trị tham khảo. Từ khoảng 748 Quỹ tín dụng (Credit Union) vào những năm 1970, trước những thay đổi mạnh mẽ của thị trường, công nghệ, yêu cầu quản trị và khuôn khổ pháp lý, số lượng Quỹ tín dụng tại Australia đã thu hẹp đáng kể, xuống còn khoảng 292 tổ chức vào năm 1995. Sự thu hẹp này phản ánh tác động tổng hợp của quá trình tự do hóa tài chính, gia tăng yêu cầu quản lý an toàn và những thay đổi trong chính sách thuế, tạo áp lực đáng kể đối với các QTD, đặc biệt là các tổ chức có quy mô nhỏ. Trong bối cảnh đó, nhiều QTD đã lựa chọn hợp nhất, sáp nhập nhằm nâng cao quy mô, củng cố năng lực tài chính và tăng khả năng cạnh tranh. Quá trình này góp phần hình thành các tổ chức tài chính tương hỗ có tiềm lực lớn hơn, có điều kiện đầu tư công nghệ, phát triển sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và thích ứng tốt hơn với yêu cầu quản trị. Theo thống kê của Cơ quan Quản lý & Giám sát An toàn Australia (APRA), đến năm 2025, Australia có 52 Ngân hàng Tương hỗ (tên gọi sau sáp nhập của QTD) và một số QTD chưa sáp nhập thực hiện vai trò cung cấp dịch vụ tài chính cho các thành viên và khách hàng. (Nguồn: Cơ quan Quản lý & Giám sát An toàn Australia – APRA)
Dù có sự khác biệt về mô hình và khuôn khổ pháp lý, kinh nghiệm tại Australia cho thấy một bài học có giá trị tham khảo: sự liên kết và hợp tác trong hệ thống là yếu tố quan trọng giúp các tổ chức nâng cao năng lực, thích ứng tốt hơn với thay đổi và phát triển bền vững.
Lãnh đạo NHNN Khu vực 4, Co-opBank CN Phú Thọ và các đại biểu khách mời thực hiện nghi thức cắt băng khánh thành, khai trương PGD Phương Thiện thuộc QTDND Yên Biên sau khi sáp nhập với QTDND Phương Thiện
Tại Việt Nam, sáp nhập là một trong những giải pháp cơ cấu lại hệ thống trên cơ sở phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt, được thực hiện phù hợp với thực trạng và điều kiện của từng QTDND. Mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm an toàn hoạt động, quyền lợi hợp pháp của thành viên và người gửi tiền, đồng thời duy trì khả năng phục vụ cộng đồng.
Với vai trò là ngân hàng đầu mối liên kết hệ thống, Co-opBank tiếp tục đồng hành cùng các QTDND trong điều hòa vốn, thanh khoản, thanh toán, công nghệ, đào tạo và nâng cao năng lực quản trị. Hạ tầng và hệ sinh thái công nghệ dùng chung do Co-opBank cung cấp sẽ góp phần giảm áp lực đầu tư riêng lẻ, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ, an toàn và bảo mật. Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ, Co-opBank phối hợp theo dõi, cảnh báo rủi ro; đồng hành cùng QTDND trong quá trình khảo sát, xây dựng phương án sáp nhập, chuyển đổi công nghệ, đào tạo nhân sự và dịch vụ được duy trì liên tục.
Sáp nhập không chỉ là sự thay đổi về tổ chức, mà còn có thể mở ra một giai đoạn phát triển mới với nền tảng vững chắc hơn. Dưới sự chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, cùng sự đồng thuận và chủ động của các QTDND và vai trò đồng hành của Co-opBank, quá trình này sẽ góp phần hình thành những QTDND có quy mô phù hợp hơn, năng lực quản trị tốt hơn, hoạt động an toàn, hiệu quả và phục vụ thành viên, cộng đồng ngày càng tốt hơn.
Đồng lòng hôm nay - Vững mạnh ngày mai. Khi các nguồn lực được kết nối và phát huy hiệu quả, sức mạnh chung của hệ thống sẽ được nhân lên, để QTDND tiếp tục là điểm tựa tài chính tin cậy, gắn bó lâu dài với thành viên và cộng đồng.
Theo co-opbank.vn
